instytut,kpkm,0,strona_glowna.htm
Historiabelka

Nauczanie podstaw konstrukcji maszyn jest nieodłącznym elementem procesu kształcenia na wielu kierunkach uczelni technicznych. Przedmiot ten, jako jeden z podstawowych dla przyszłego inżyniera, występował zawsze, niezależnie od istnienia odrębnej jednostki organizacyjnej do przekazywania wiedzy z tego obszaru.

Otwarta w 1945 r. Wyższa Szkoła Inżynierska (WSI) miała początkowo trzy wydziały: Mechaniczny, Elektryczny i Budownictwa. Jej Rektorem, w całym dziesięcioleciu istnienia, był profesor Bolesław Orgelbrand. W pierwszym okresie działalności WSI kierownikiem grupy przedmiotów części maszyn i rysunku technicznego był Wilhelm Zielonka (1880 - 1950), dyplomowany inżynier mechanik i matematyk. W roku 1952, w związku z wprowadzeniem struktury katedralnej, utworzono na Wydziale Mechanicznym Katedrę Części Maszyn i Rysunku Technicznego. W 1953 r. kierownictwo Katedry objął doc. mgr inż. Kazimierz Marcolla.

Rok 1955 r. przyniósł nowy kształt Szkoły. W dniu 3 września 1955 r. weszła w życie uchwała nr 701 Rady Ministrów powołująca poznańską akademicką uczelnię techniczną - Politechnikę Poznańską. Po przemianowaniu Szkoły Inżynierskiej na Politechnikę, w sierpniu 1956 r., zmieniono nazwę Katedry Części Maszyn i Rysunku Technicznego na Katedrę Części Maszyn i Teorii Mechanizmów, a jej kierownictwo objął zastępca profesora Kazimierz Kodym. W pierwszych latach działalności zorganizowano w Katedrze trzy zakłady: Części Maszyn, Teorii Mechanizmów i Rysunku Technicznego, od 1960 r. istniał również Zakład Dźwignic i Przenośników.

W roku akademickim 1957/58 Katedra zatrudniała następujących pracowników: Kazimierza Kodyma, Alojzego Polańskiego, Zbigniewa Rusinka, Izabelę Tuchowska (pracowała w ZPK do 1978 r.), Eugeniusza Walla, Władysława Majchrzaka, Witolda Okularczyka (w ZPK do 1985 r.), Mieczysława Kujawskiego (do 1973 r.), Jacka Wegnera (do 1973 r.), Arnolda Wilczyńskiego, Jerzego Arndta (do 1971 r.), pracownika dochodzącego Tadeusza Ruta oraz pracownika technicznego Jerzego Szmanię.

W roku 1962 kierownictwo Katedry przejął doc. dr hab. inż. Stanisław Wiśniewski. Rok akademicki 1969/70, był ostatnim rokiem działalności Katedry, która liczyła 23 pracowników, w tym 21 naukowo-dydaktycznych. Do pracy, prócz wymienionych wyżej, przyjęci zostali nowi pracownicy naukowo - dydaktyczni: Lech Kopczyński, Zdzisław Lisiak (do 1973 r.), Kazimierz Pastwa (do 1973 r.), Sława Bartlitz (do 1977 r.), Bogdan Branowski (do 2002 r.), Andrzej Kabała, Jerzy Perz, Wojciech Spalony, Janusz Tyliński (do 1971 r.), Lech Hube (do 1973 r.), Józef Solecki, Jerzy Pawlak, Aleksander Grybionko oraz pracownik techniczny Roman Bocian.

W 1970 r. nastąpiły zmiany organizacyjne w Politechnice Poznańskiej i w miejsce Katedr wprowadzono organizację instytutową. Na wydziale Mechanicznym Technologicznym (1919-1952 Wydział Mechaniczny, 1952-1967 Wydział Budowy Maszyn, 1967-1974 Wydział Mechaniczny Technologiczny, od 1974 r. Wydział Budowy Maszyn) powstały trzy Instytuty z zakładami. Część Katedry Części Maszyn i Teorii Mechanizmów, mianowicie Zakład Części Maszyn i Rysunku Technicznego, weszła w skład nowo utworzonego Instytutu Technologii Budowy Maszyn, tworząc wspólnie z Samodzielnym Zakładem Silników i Siłowni Okrętowych, Zakład Podstaw Konstrukcji. Druga część, Zakład Teorii Mechanizmów pod kierownictwem Stanisława Wiśniewskiego, weszła jako Zakład Teorii Maszyn i Mechanizmów, do Instytutu Mechaniki Technicznej.

Kierownikiem Zakładu Podstaw Konstrukcji został ówczesny prodziekan Wydziału Mechanicznego Technologicznego i Kierownik Samodzielnego Zakładu Silników i Siłowni Okrętowych, prof. dr hab. inż. Wiktor Pietrzyk (1915-1987). Wraz z profesorem do Zakładu Podstaw Konstrukcji przeszli Jego współpracownicy: Jerzy Józepczyk, Zbigniew Krężel (do 1971 r.), Bolesław Michalak (do 1980 r.), Jadwiga Michalak (do 1980 r.), Roman Bębel , Piotr Maluśkiewicz, Janusz Płotkowiak i Bogdan Rychlewski (do 1977 r.). W 1970 r. nastąpiło przeniesienie zakładu do nowych pomieszczeń na Poligrodzie. W następnym roku do pracy przyjęci zostali kolejni pracownicy naukowo-dydaktyczni, Jerzy Kowalski (do 1974 r.) oraz Stanisław Wojtasiewicz (do 1977 r.).

Decyzją Kolegium Rektorskiego z dnia 1 maja 1973 r. przeniesiono Zakład Podstaw Konstrukcji do Instytutu Wysokoprężnych Silników Okrętowych i Kolejowych na Wydziale Maszyn Roboczych i Pojazdów (do 1967 r .- Wydział Mechanizacji Rolnictwa).

Na Wydziale Maszyn Roboczych i Pojazdów zajęcia z podstaw konstrukcji maszyn i rysunku technicznego prowadzili pracownicy Katedry Ciągników (powstała w marcu 1965 r. z podziału Katedry Silników Spalinowych i Ciągników). W 1966 r. kierownictwo Katedry przejął Witold Kręglewski. W 1970 r. Katedra, jako Pracownia Układów Napędowych, weszła w skład Instytutu Wysokoprężnych Silników Okrętowych i Kolejowych.

W 1973 r. w skład Zakładu Podstaw Konstrukcji - którego kierownikiem był nadal prof. Wiktor Pietrzyk - weszli pracownicy Wydziału Maszyn Roboczych i Pojazdów, zajmujący się na wspomnianym Wydziale zagadnieniami podstaw konstrukcji maszyn: Witold Kręglewski, Edward Goss (do 1975 r.), Ewaryst Grodzki (do 1975 r.), Tadeusz Pawlęty (do 1996 r.), Mieczysław Rembiasz (do 1976 r.), Janusz Schmidt, Marian Dudziak, Janusz Kosiński (do 1976 r.), Ginter Nawrat (do 1981 r.), Bolesław Partyka (do 1976 r.), Mirosława Sałata (do 1981 r.), Władysław Reichelt (do 1981 r.), Robert Szczurowski (do 1987 r.), Stanisław Trojanek (do 1981 r.), Michał Urbański (do 1977 r.), Maciej Zajęcki (do 1980 r.) oraz pracownicy techniczni: Zygmunt Banaszyk, Andrzej Barciński (do 1976 r.), Stanisław Kaczmarek (do 1985 r.), Bolesław Kujawa (do 1976 r.), Ireneusz Malujda, Krzysztof Schmidt (do 1975 r.) i Piotr Tadla (do 1975 r.). Dwa zespoły Zakładu Podstaw Konstrukcji, pod kierownictwem prof. W. Pietrzyka i prof. W. Kręglewskiego, zajmowały się bardzo szeroką gamą zagadnień, związanych z naukowymi zainteresowaniami pracowników. Między innymi prace naukowe obejmowały problematykę: konstrukcji i zagadnień cieplno - przepływowych w silnikach spalinowych i sprężarkach tłokowych, konstrukcji i badań napędów hydraulicznych, napędów mechanicznych oraz elementów maszyn. Wyniki tych prac owocowały naukowym rozwojem pracowników Zakładu. W latach siedemdziesiątych młodzi pracownicy naukowo-dydaktyczni (dziesięciu) uzyskali stopnie naukowe doktora.

Nastąpił dalszy poważny rozwój bazy naukowo - dydaktycznej. Pracę w zakładzie rozpoczęli: w 1973 r. - Andrzej Auguściński (do 2011), w 1974 r. - Aleksander Bober, Jacek Dębowski (do 1981 r.), Wiesław Garbatowski (do 2002 r.), Józef Hennig (do 1982 r.) Andrzej Lewandowski (do 1986 r.) i Stanisław Malinowski (do 1977 r.), w 1975 r. - Krzysztof Moskalewski i pracownik techniczny Wojciech Ciszek (do 1980 r.), w 1976 r. - Czesław Stodulny (pracował od 1967 r. w Zakładzie Odlewnictwa PP) i Stanisław Urbański (rozpoczął pracę w Zakładzie Pojazdów Szynowych jako stażysta w 1975 r.).

W roku 1976 kierownictwo Zakładu Podstaw Konstrukcji przejął prof. dr inż. Witold Kręglewski (1913 - 1984). Pod Jego kierunkiem, oprócz wypełniania statutowych obowiązków naukowo-dydaktycznych, Katedra rozwijała wielotematyczną współpracę badawczo-konstrukcyjną z wieloma przedsiębiorstwami przemysłowymi. W tym czasie wdrożono do przemysłu wiele maszyn oryginalnej konstrukcji, w tym z patentami i sprzedażą licencji.

W następnych latach do pracy w Zakładzie przyjęci zostają kolejni pracownicy. W roku 1977 - Marek Morzyński (do 2002 r.) i Roman Tuliszka (do 1987 r.), w 1978 r. - Józef Kuczkowski (do 1982 r.) , Andrzej Politowicz (do 1983 r.), Ryszard Raczyk, Jan Kurek (do 1983 r.), w 1981 r. na pracowników technicznych przyjęci zostają Hanna Pietrzyk i Grzegorz Donaj, a w 1984 r. - Ryszard Sykulski i Piotr Przybylak.

Po śmierci prof. W. Kręglewskiego w 1984 r., kierownictwo Zakładu przejął doc. dr inż. Janusz Schmidt (1926 - 2003). Do pracy przyjęto Michała Nowaka (do 2002 r.) i Małgorzatę Rogalę.

W 1991 r. na kierownika Zakładu Podstaw Konstrukcji Maszyn został powołany prof. dr hab. inż. Marian Dudziak. W kolejnych latach na etatach naukowo-dydaktycznych zatrudnieni zostali: Piotr Krawiec (od 1994 r.), Rafał Mostowski (1993-2002 r.) i Dariusz Torzyński (1993 - 2002 r.), a na etatach technicznych Grażyna Witkowska i Krzysztof Straszewski. Miejsce tego ostatniego zajął w 2003 r. Jerzy Bednarek.

W 2002 r. kadrę naukową zakładu wzmocnił prof. dr hab. inż. Janusz Mielniczuk. W ramach wymiany kadr w kolejnych latach zatrudniono na stanowisko asystenta, następujących pracowników: Damiana Frąckowiaka (od 2002 r.), Konrada Walusia (od 2003 r.), Jarosława Adamca (od 2004 r.) Mariusza Winieckiego (od 2005 do 2006), Tomasza Podolskiego (od 2007 do 2013), Krzysztofa Talaśkę (od 2009), Dominika Wilczyńskiego (od 2009), Jacka Kroczaka (od 2008), Macieja Berdychowskiego (od 2009), dra inż. Macieja Obsta w 2011r, na stanowisko adiunkta.

W 1999 r., z inicjatywy Profesora Mariana Dudziaka (kierownika zakładu) w Zakładzie Podstaw Konstrukcji Maszyn , na kierunku Mechanika i Budowa Maszyn, WMRiT, utworzono specjalność MECHATRONIKA. Inicjatywa ta spotkała się z bardzo dobrym przyjęciem przez studentów. Satysfakcją napawają bardzo pozytywne opinie absolwentów kończących tą specjalność, podkreślających stosunkowo łatwe znalezienie satysfakcjonującego ich zatrudnienia.Warto podkreślić, że od początku istnienia tej specjalności, organizowane są przez Katedrę Podstaw Konstrukcji Maszyn seminaria Projektowanie Mechatroniczne. Stanowią one integralny element procesu kształcenia przyszłych inżynierów mechatroników. W corocznych seminariach uczestniczą studenci tej specjalności, a dyplomanci mają możliwość wygłoszenia referatu i prezentacji przygotowywanej pracy magisterskiej lub inżynierskiej. Uczestniczą w tym seminarium również pracownicy naukowi Politechniki Poznańskiej i innych uczelni technicznych związanych ze specjalnością mechatronika. Zapraszani są również przedstawiciele zakładów przemysłowych i instytutów naukowo-badawczych, z którymi Katedra współpracuje. Zakład do 30.11.2003 r. wchodził w skład Instytutu Silników Spalinowych i Podstaw Konstrukcji Maszyn na Wydziale Maszyn Roboczych i Transportu. Z dniem 01 grudnia 2003 r., na podstawie Zarządzenia nr 22 Rektora Politechniki Poznańskiej z dnia 26 listopada 2003 r., powołano (w miejsce dotychczasowego Zakładu) Katedrę Podstaw Konstrukcji Maszyn. Jej kierownikiem został prof. dr hab. inż. Marian Dudziak.

W latach 1991-2011, kiedy Zakładem, a później Katedrą Podstaw Konstrukcji Maszyn, kierował prof. Marian Dudziak nastąpił znaczący rozwój młodej kadry naukowo-dydaktycznej. Stopnie dra nauk technicznych uzyskali: Michał Nowak (1997), Rafał Mostowski (1999), Piotr Krawiec (2002), Ireneusz Malujda (2002), Grzegorz Domek (2003), Andrzej Rapior (2003), Michał Śledziński (2005), Mariusz Winiecki (2006), Janusz Rutkowski (2007), Maciej Szelewski (2009), Krzysztof Kędziora (2007), Jarosław Adamiec (2008), Konrad Waluś (2009), Krzysztof Talaśka (2010), Dominik Wilczyński (2010), Damian Frąckowiak (2010), Bartłomiej Dudziak (2010), Tomasz Podolski (2011). Otwarte przewody doktorskie mają Jacek Kroczak, Maciej Berdychowski, Zbigniew Olszewski. Ponadto w 2011 roku stopień dra hab. nauk technicznych uzyskał Piotr Krawiec, a w roku 2012 Ireneusz Malujda. Wynikiem współpracy Katedry z innymi uczelniami stopnie dra nauk technicznych na Wydziale Maszyn Roboczych i Transportu uzyskali: Andrzej Lewandowski (1997) kierownik Instytutu Ekspertyz Sądowych, Oddział w Poznaniu, Grzegorz Domek (2003) z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Mirosław Matyjaszczyk z Uniwersytetu Zielonogórskiego oraz Andrzej Kołodziej (2006) z Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Kaliszu.

Ważną inicjatywą dla Katedry Podstaw Konstrukcji Maszyn było podjęcie, w 1995 roku przez profesora Mariana Dudziaka, organizacji pierwszej Polsko-Słowackiej konferencji, której aktualny tytuł brzmi „Machine Modeling and Simulations”. W roku 2013 odbyła się XVIII coroczna edycja tej konferencji.

Po wkroczeniu w wiek emerytalny przez Profesora Mariana Dudziaka w roku 2011, kierownikiem Katedry został Prof. dr hab. inż. Janusz Mielniczuk. Od początku nowego roku akademickiego 1 października 2012 roku JM Rektor Politechniki Poznańskiej Prof. Tomasz Łodygowski, funkcję kierownika Katedry Podstaw Konstrukcji Maszyn, powierzył dr hab. inż. Ireneuszowi Malujdzie. W roku 2012 na emeryturę przeszła Grażyna Witkowska prowadząca od roku 1993 sekretariat KPKM, na tym stanowisku zatrudniono mgr inż. Danutę Kowalską. Wynikająca z następstwa pokoleniowego potrzeba ciągłego odmładzania i rozwijania potencjału naukowo-dydaktycznego katedry sprawiła, że pracownikami Katedry w roku 2013 zostali: Piotr Perz, Jan Górecki, Zbigniew Olszewski i Mateusz Kukla. Aktualnie w Katedrze PKM zatrudnionych jest dwóch pracowników z tytułem naukowym profesora, jedna osoba na stanowisku profesora Politechniki Poznańskiej, jedna osoba posiada stopień dr habilitowanego, trzynaście osób to pracownicy ze stopniem naukowym doktora nauk technicznych, a siedmiu pracowników naukowo-dydaktycznych posiada stopień mgr. inż. W roku akademickim 2013/2014 w Katedrze Podstaw Konstrukcji Maszyn swoje prace doktorskie realizuje pięciu doktorantów: Andrzej Gajda, Filip Markiewicz, Jakub Polasik, Paweł Tarkowski i Bartosz Socha.

© Wydział Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki Poznańskiej